Je hond ijsbeert door de kamer, zijn ogen zijn groot en zijn ademhaling is te snel. Mensen om je heen zeggen dat hij gewoon enthousiast is, maar jij voelt dat er iets niet klopt. Stress bij honden is geen puur mentaal probleem. Het zet zich vast in het lichaam.

In dit artikel lees je hoe je stress herkent, ook de subtiele signalen, wat het met het lichaam doet en wat je thuis en met natuurlijke therapieën kunt doen.

Mijn hond DJ stond altijd aan: voor het raam, blaffend op mensen, honden, motoren, katten en paarden. Dat zijn echte signalen van stress. Met de juiste ondersteuning slaapt hij nu rustig, ook met de gordijnen open.

Wat is stress bij honden

Stress is in de basis een overlevingsstrategie. Het lichaam maakt adrenaline en cortisol aan om te kunnen vechten of vluchten. Dat is nuttig, zolang het kort duurt.

Eustress is de gezonde spanning die je hond voelt als hij weet dat jullie gaan wandelen. Distress is de schadelijke variant: de druk is te hoog of houdt te lang aan. Verkeer, drukke huishoudens en weinig echte rustmomenten zorgen ervoor dat veel honden te vaak in die stand staan.

Acute en chronische stress

Een schrikreactie door een dichtslaande deur is geen probleem, als er daarna tijd is om te herstellen. Het wordt lastig bij stapelstress. De ene prikkel volgt de andere op en het cortisol daalt niet meer. Je hond staat dan voortdurend op scherp. Dat kost energie en drukt het immuunsysteem.

Wat stress met het lichaam doet

Bij stress neemt het sympathische zenuwstelsel het over. Spijsvertering en celvernieuwing gaan op een laag pitje, want het lichaam denkt dat het moet vechten voor zijn leven. Dat verklaart waarom honden met langdurige stress vaker dunne ontlasting, een doffe vacht of een lagere weerstand hebben.

Spanning in spieren en bindweefsel

Een hond die constant alert is, houdt zijn spieren licht aangespannen. Op den duur worden spieren en bindweefsel harder. Onverklaarbare jeuk, stijfheid bij het opstaan of een gevoelige rug kunnen daar het gevolg van zijn. Onder je handen voel je het soms als koude zones of harde knopen. Alleen rust is dan vaak niet genoeg om het lichaam uit die stand te halen.

Gedrag en leren

Een gestreste hond kan niet goed leren. Het overlevingscentrum in de hersenen neemt het over, waardoor nieuwe informatie niet aankomt. Slopen of uitvallen aan de lijn is bijna nooit ongehoorzaamheid, maar paniek of onvermogen om met prikkels om te gaan. Straffen verhoogt de stress alleen maar en schaadt het vertrouwen.

Subtiele signalen herkennen

Meestal letten we pas op als een hond luid wordt of uitvalt. Maar de spanning begint veel eerder. Een hond die zich ongemakkelijk voelt, laat dat eerst heel zacht zien. Als wij die signalen missen, moet hij harder gaan communiceren, bijvoorbeeld met grommen of happen. Een hond valt dus niet zomaar ineens uit.

• Tongelen: heel kort de lippen of neus aflikken.
• Overmatig gapen: gapen terwijl hij niet moe is, bijvoorbeeld bij de dierenarts.
• Whale eye: de kop wegdraaien maar de dreiging blijven aankijken, zodat het oogwit zichtbaar wordt.
• Bevriezen: hij stopt met ademen en bewegen.
• Uitschudden: zich uitschudden alsof hij nat is, na een spannend moment.

Veranderingen op de lange termijn

Let ook op het slaappatroon. Sommige honden slapen extreem veel, andere komen niet meer in diepe slaap en schrikken bij elk geluid. Veel likken aan poten of flanken kan een teken zijn dat je hond zichzelf probeert te kalmeren. Een hond die altijd hyperalert is op geluiden, heeft vaak een overprikkeld zenuwstelsel.

Wat je thuis kunt doen

• Maak een veilige plek. Een plek waar je hond altijd mag rusten en door niemand gestoord wordt, ook niet door bezoek of kinderen.
• Kies voor snuffelen in plaats van rennen. Een uur achter de bal aan verhoogt bij een gestreste hond juist de adrenaline. Vijf minuten snuffelspelletjes verlagen de hartslag en geven meer voldoening.
• Let op jezelf. Honden pikken ons stressniveau op. Je eigen rust en een kalme ademhaling helpen je hond.
• Raak je hond bewust aan. Maak met een zachte, vlakke hand lange, trage strijkingen van nek tot staartbasis. Hoe langzamer je beweegt, hoe duidelijker de boodschap van ontspanning.

Zit de spanning te diep of kan je hond slecht tegen aanraking? Dan kan hondenmassage helpen om opgeslagen spanning zacht los te laten. Bachbloesems en kalmerende kruiden kunnen daarnaast het emotionele welzijn ondersteunen.

Hoe ik help met shiatsu en acupressuur

Shiatsu en acupressuur zijn zachte, manuele therapieen die inwerken op het zenuwstelsel en de meridianen. Waar langdurige spanning stagnatie veroorzaakt, helpt aanraking de stroom weer op gang te brengen. Met de Lecher Antenne meet ik uit waar de grootste disbalans zit, zodat ik de behandeling kan afstemmen op wat jouw hond nodig heeft.

Ik werk altijd binnen de grenzen van je hond. Vindt hij een plek te gevoelig, dan ga ik daar niet doorheen. Een consult begint met een blik op het hele leven van je hond: voeding, beweging, gezinssituatie en emotionele staat. Je leert ook zelf punten te masseren om thuis rust te creëren. Lees meer op de pagina acupressuur voor honden.

Gratis ebook: help je hond bij stress

Wil je hier zelf mee aan de slag? In mijn gratis ebook lees je hoe je stress bij je hond herkent en hoe je hem helpt. Download hier het ebook Help je hond bij stress. Wil je persoonlijke hulp, bekijk dan het aanbod Help je hond van stress naar rust of neem contact met me op.

Veelgestelde vragen over stress

Heeft mijn hond stress of is hij gewoon enthousiast?

Kijk naar het lichaam. Bij enthousiasme zijn bewegingen los en vloeiend. Bij stress zijn de spieren stijf en is de focus op een prikkel bijna dwangmatig. Een enthousiaste hond kan daarna snel weer rustig liggen, een gestreste hond blijft opgewonden.

Gaat stress vanzelf over met rust?

Bij chronische stress is rust alleen vaak niet genoeg. Een prikkelarme omgeving is wel de basis. Ondersteuning zoals shiatsu helpt om opgeslagen spanning los te laten.

Hoe lang duurt herstel na een schrik?

Gemiddeld 24 tot 72 uur. Bij stapelstress kan het langer duren. Bouw na een schrik een paar dagen extra rust in en vermijd drukke parken en wilde spelletjes.

Werkt shiatsu ook bij een hond die niet graag aangeraakt wordt?

Ja. Ik forceer nooit en pas mijn tempo aan het zijne aan. Bij onzekere honden begin ik vaak op afstand of met zeer lichte aanraking. Vaak zoeken ze de aanraking zelf op zodra ze verlichting voelen.

Neemt mijn hond mijn stress over?

Onderzoek laat zien dat honden het stressniveau van hun eigenaar kunnen spiegelen. Een kalme eigenaar is een goede basis voor een stabiele hond.

Article by

Jolanda – Via Nova Natura

paard en hond natuurlijk gezond