Stel je voor: je hond trilt, hijgt en zoekt wanhopig een uitweg, terwijl jij er machteloos bij staat zonder te weten hoe je hem kunt helpen. Herkenbaar? Dan weet je hoe intens het kan voelen als je de emoties bij honden niet begrijpt, en al helemaal niet weet hoe je ze kunt verlichten.

Je voelt feilloos aan dat er iets niet klopt bij je hond. Dat instinct klopt. Honden zijn emotionele wezens die angst, stress en onrust niet alleen in hun gedrag laten zien, maar ook opslaan in hun lichaam. Reguliere training bereikt die diepe laag vaak niet, simpelweg omdat het de emotionele kern van het probleem niet aanpakt.

In dit artikel ontdek je hoe je de emotionele signalen van je hond leert lezen, wat er werkelijk achter dat gedrag schuilgaat, en hoe je op een natuurlijke en holistische manier kunt bijdragen aan zijn innerlijke balans. Van lichaamstaal tot praktische tools die je zelf kunt toepassen: je krijgt een helder pad naar een rustiger, gelukkiger hond en een diepere verbinding tussen jullie beiden.

Hebben honden echt emoties? Een kijkje in het hondenbrein

Lang werd gedacht dat emoties bij honden een menselijke projectie waren. Dat we ons eigen gevoel op onze hond legden, simpelweg omdat we zo graag verbinding wilden. Maar de wetenschap vertelt een ander verhaal. Honden hebben een limbisch systeem dat sterk lijkt op dat van mensen: hetzelfde deel van het brein dat emotionele ervaringen verwerkt, onthoud en opslaat.

Dat is geen toeval. Het is evolutie. Honden hebben duizenden jaren naast mensen geleefd en zijn daarin meegegaan in hun emotionele ontwikkeling. Hun brein is letterlijk gebouwd om te voelen.

De wetenschap achter hondengevoelens

Hersenonderzoek bij honden, onder andere via MRI-scans, laat zien dat dezelfde hersengebieden die bij mensen actief zijn bij vreugde en angst, ook bij honden oplichten. Neurotransmitters zoals dopamine (verbonden aan plezier en motivatie) en oxytocine (het zogenaamde ‘knuffelhormoon’) spelen daarin een directe rol. Wanneer jij je hond aait, stijgt het oxytocinegehalte bij jullie beiden. Dat is geen gevoel; dat is biologie.

Onderzoekers maken onderscheid tussen primaire emoties, zoals angst, vreugde en woede, en complexere sociale emoties, zoals jaloezie of schaamte. Over die laatste categorie is nog discussie. Maar de primaire emoties? Die zijn wetenschappelijk goed onderbouwd en zichtbaar in hondengedrag en emotionele signalen die elke eigenaar kan leren herkennen.

Mijn advies: observeer je hond zo neutraal mogelijk. Niet vanuit wat je wilt zien, maar vanuit wat er werkelijk is. Dat vraagt oefening, maar het opent een wereld aan inzicht.

Waarom het begrijpen van emoties de band versterkt

Als je leert zien wat je hond voelt, kun je veel eerder ingrijpen voordat spanning oploopt tot ongewenst gedrag. Een hond die subtiele stresssignalen geeft, roept niet zomaar ineens aan. Dat gedrag heeft een emotionele aanloop, en die aanloop is leesbaar.

De verschuiving van gehoorzaamheid naar verbinding is misschien wel de grootste stap die je als eigenaar kunt zetten. Gehoorzaamheid vraagt onderwerping; verbinding vraagt wederzijds vertrouwen. En dat vertrouwen begint bij erkenning: jouw hond voelt, en dat gevoel doet ertoe.

Ik zie honden ook regelmatig als een emotionele spiegel van hun eigenaar. Een gespannen hond leeft vaak naast een gespannen mens. Dat zegt niets negatiefs over jou, maar het laat zien hoe diep de verbinding tussen jullie werkelijk gaat. Juist daarom is het begrijpen van emoties bij honden niet alleen goed voor je hond, maar ook voor jezelf.

De zeven emotionele systemen van je hond begrijpen

De neurowetenschapper Jaak Panksepp ontdekte dat alle zoogdieren zeven primaire emotionele systemen delen die diep in het brein zijn verankerd. Geen aangeleerd gedrag, geen gewoontes. Deze systemen zijn biologisch geprogrammeerd en staan bij je hond letterlijk altijd aan. Ze bepalen hoe hij de wereld ervaart, hoe hij reageert op jou, en waarom hij soms gedrag vertoont dat je maar niet begrijpt.

Wat mij in mijn praktijk bij Via Nova Natura keer op keer opvalt, is dat eigenaren het gedrag zien maar de emotionele motor eronder missen. En juist daar begint het echte inzicht in de emoties bij honden.

Van speelplezier tot overlevingsdrang

De zeven systemen die Panksepp beschreef zijn: SEEKING (verlangen), PLAY (plezier), FEAR (angst), PANIC (verlatingsangst), CARE (zorg), RAGE (woede/frustratie) en LUST (voortplanting). Voor het dagelijks leven van jouw hond zijn er vier die ik het vaakst terugzie:

• SEEKING: Dit is de motor achter nieuwsgierigheid en verkenning. Een hond die constant snuffelt, graaft of prikkels zoekt, heeft een actief SEEKING-systeem. Dat is gezond. Maar als dit systeem overprikkeld raakt, zie je rastloosheid en obsessief gedrag.
• PLAY: Spelen is voor honden geen luxe, het is een biologische behoefte. Een hond die nooit speelt, mist een essentiële bron van ontspanning en sociale verbinding.
• FEAR: Het angststysteem reageert op waargenomen gevaar. Denk aan de hond die terugdeinst voor een vreemd geluid of verstijft bij een onbekende. Dit systeem is beschermend, maar chronische activatie put het lichaam letterlijk uit.
• PANIC: Dit systeem wordt actief bij sociale scheiding. Verlatingsangst is geen aanstellerij; het is een diepgeworteld overlevingsmechanisme dat pijn veroorzaakt, vergelijkbaar met fysieke pijn.

Ik zie regelmatig honden waarbij het CARE-systeem sterk ontwikkeld is: ze zijn zorgzaam naar hun eigenaar, alert op stemmingen en emotioneel beschikbaar. Prachtig, maar ook kwetsbaar. Deze honden nemen de spanning van hun omgeving snel over.

Hoe neurotransmitters het gedrag beïnvloeden

Het RAGE-systeem wordt aangestuurd door frustratie en blokkade. Adrenaline stroomt het lichaam in, de spieren spannen op en de hond is klaar voor conflict. Wat veel eigenaren niet weten: een hond kan door een adrenalinepiek in een chemische loop belanden. Het lichaam blijft in verhoogde staat van paraatheid, ook als de trigger allang verdwenen is.

Dat is precies waarom corrigeren alleen niet werkt. Je kunt het gedrag onderdrukken, maar de chemische lading blijft. Aanraking, rustige stem en gerichte massage helpen het zenuwstelsel actief te kalmeren en stimuleren de aanmaak van oxytocine en endorfines, de stoffen die het lichaam letterlijk laten ontspannen.

Wil je weten welk systeem bij jouw hond het meest uit balans is? Neem gerust contact op voor een persoonlijk gesprek, dan kijk ik graag met je mee.

Lichaamstaal en fysieke signalen van emoties herkennen

Een hond praat niet. Maar hij communiceert voortdurend. Elk moment van de dag vertelt zijn lichaam een verhaal, als je maar weet waar je op moet letten. Ik kijk naar een hond zoals een therapeut naar een patiënt kijkt: niet alleen naar het zichtbare gedrag, maar naar de houding, de spierspanning, de manier waarop hij zijn gewicht verdeelt. Dat totaalplaatje vertelt mij veel meer dan welk testresultaat ook.

Wat veel eigenaren niet weten, is dat emoties bij honden zich letterlijk vastzetten in het lichaam. Angst, verdriet, chronische stress: ze laten sporen achter in de spieren en het bindweefsel, ook wel fascia genoemd. Die fascia omhult elk spier, elk orgaan, elk bot. Wanneer spanning niet wordt losgelaten, verhardt dit weefsel. Je hond beweegt dan stijver, reageert gevoeliger op aanraking op bepaalde plekken, of vermijdt bepaalde bewegingen. Het is geen toeval. Het is opgeslagen emotie.

Subtiele signalen die je niet mag missen

Veel eigenaren zien pas dat er iets mis is als hun hond al ver over zijn grens is. Maar de signalen beginnen veel eerder. Let op deze subtiele aanwijzingen:

• De ogen: een zachte, ontspannen blik is mijn belangrijkste graadmeter voor innerlijke rust. Harde, gefixeerde ogen of zichtbaar oogwit wijzen op verhoogde alertheid of angst.
• De mondhoeken: een ontspannen mond hangt licht open. Strak naar achteren getrokken mondhoeken verraden spanning.
• De staartdracht: niet alleen de positie telt, ook de stijfheid. Een stijf omhooggehouden staart kan net zo goed stress signaleren als een ingeklemde staart.
• Kalmerende signalen: tongelen, gapen en uitschudden zijn geen willekeurige acties. Het zijn zelfregulerende gedragingen waarmee je hond zijn eigen zenuwstelsel probeert te kalmeren. Zie je dit na een spannende situatie? Dan is je hond actief aan het verwerken.

Ik adviseer eigenaren altijd: film je hond regelmatig in alledaagse situaties. Terugspoelen geeft je een heel ander perspectief dan het moment zelf.

De link tussen emotionele stress en fysieke blokkades

Chronische angst uit zich bij honden vaak als spanning in de rug en achterhand. Die spiergroepen zijn nauw verbonden met het vluchtmechanisme. Een hond die constant klaarstaat om te vluchten, houdt die spieren onbewust aangespannen, ook in rust. Op den duur leidt dit tot fysieke klachten: stijfheid, gevoeligheid bij aanraking of zelfs gedragsverandering omdat bewegen pijn doet.

Acupressuurpunten kunnen in zo’n geval opvallend gevoelig zijn. Dat zijn specifieke punten op het lichaam die verbonden zijn met organen en energiebanen. Bij emotionele overbelasting reageert een hond op die punten sterker dan normaal: hij trekt zich terug, spant op of vertoont een subtiele ontwijkende reactie.

Om precies te bepalen waar de spanning zit, gebruik ik de Lecher antenne. Dit instrument meet energetische verstoringen in het lichaam en helpt mij om emotionele blokkades te lokaliseren die met het blote oog niet zichtbaar zijn. Zo werk ik niet op gevoel, maar met richting en precisie, altijd in dienst van het welzijn van jouw hond.

Hoe je de emoties van je hond natuurlijk kunt ondersteunen

Weten wat er in je hond omgaat is één ding. Hem daar ook echt bij helpen is een volgende stap. En dat is precies waar ik me in mijn praktijk dagelijks mee bezighoud: niet alleen begrijpen wat er speelt, maar ook zachte, gerichte methoden inzetten die het lichaam en het zenuwstelsel van je hond actief ondersteunen. Geen snelle oplossingen, maar echte balans.

De kracht van aanraking: massage en acupressuur

Aanraking is de snelste weg naar een kalmer zenuwstelsel. Dat klinkt misschien simpel, maar de fysiologie erachter is indrukwekkend. Een ontspanningsmassage stimuleert de aanmaak van oxytocine en endorfines, verlaagt het cortisolgehalte en helpt stresshormonen letterlijk uit het lichaam af te voeren. Je hond hoeft daar niets voor te doen. Zijn lichaam doet het vanzelf, als jij de juiste aanraking biedt.

Bij acupressuur voor honden werk ik met specifieke punten op het lichaam die verbonden zijn met het zenuwstelsel en de organen. Punt GV 20, bovenop de schedel, heeft een kalmerend effect en is makkelijk thuis te vinden. Licht drukken met één vinger gedurende dertig seconden, terwijl je hond ontspannen ligt, kan al merkbaar verschil maken. Punt PC 6, aan de binnenkant van de voorpoot, ondersteunt bij angst en onrust.

Shiatsu gaat een laag dieper. Waar massage werkt op spierniveau, richt shiatsu zich op energiebanen en diepgewortelde emotionele blokkades. Ik zie bij honden met chronische stress of trauma dat shiatsu iets losmaakt wat met reguliere aanraking niet bereikbaar is. Het is geen wonder, maar een logisch gevolg van het werken met het lichaam als geheel.

Wil je hier zelf mee beginnen? Start met een rustige hand op de schouder van je hond. Geen wrijven, gewoon aanwezig zijn. Kijk hoe zijn ademhaling verandert. Dat is het begin.

Bach bloesems en kruiden voor emotionele balans

Natuurlijke middelen kunnen een waardevolle aanvulling zijn bij het ondersteunen van de emoties bij honden, maar ik gebruik ze altijd als ondersteuning naast een bredere aanpak, nooit als pleister op een wond. Bach bloesems zijn daarin bijzonder fijnmazig: elke bloesem werkt op een specifieke emotionele toestand. Mimulus bij concrete angsten, Star of Bethlehem bij verwerkt of onverwerkt trauma, Aspen bij onbestemd gevoel van onrust.

Essentiële oliën zoals lavendel kunnen de sfeer in huis rustgevender maken. Verdund in een diffuser, nooit direct op de hond aangebracht, en altijd met de mogelijkheid voor je hond om de ruimte te verlaten. Zijn neus is zijn kompas.

Wat ik altijd doe voordat ik een middel adviseer: ik meet het uit met de biotensor. Dit instrument helpt mij te bepalen welk middel op dat moment het beste aansluit bij wat jouw hond nodig heeft. Niet wat logisch klinkt, maar wat het lichaam zelf aangeeft. Zo blijft het advies persoonlijk en afgestemd.

Heb je last van vuurwerkangst of andere specifieke situaties? Bekijk dan zeker het traject voor rust bij vuurwerk, dat ik speciaal heb ontwikkeld voor honden die in bepaalde situaties volledig ontsporen.

Wil je weten welke aanpak het beste past bij jouw hond? Neem contact op en ik denk graag met je mee.

Samen op weg naar een emotioneel gezonde hond

Er is een moment dat ik keer op keer meemaak in mijn praktijk: een hond die binnenkomt met gespannen schouders, vermijdende ogen en een eigenaar die er uitgeput bij staat. En dan, ergens in de loop van een sessie, laat die hond iets los. De adem wordt dieper. De ogen worden zachter. Dat moment, die kleine verschuiving, is precies waarom ik dit werk doe. De glans terugbrengen in de ogen van een hond die het even kwijt was: dat is mijn drijfveer.

Emoties bij honden zijn nooit los te zien van de omgeving waarin ze leven. Voeding, dagelijkse routine, de energie in huis, de manier waarop jij met stress omgaat: het raakt allemaal aan het welzijn van je hond. Daarom kijk ik nooit alleen naar het gedrag dat je ziet, maar naar het totaalplaatje. Wat eet je hond? Hoeveel rust krijgt hij? Welke prikkels zijn er thuis? Die vragen vormen samen het fundament van een aanpak die écht werkt.

Mijn holistische werkwijze bij Via Nova Natura

Een traject begint altijd met een uitgebreid intakegesprek. Ik wil jou en je hond leren kennen voordat ik ook maar iets aanraak. In welke situaties loopt hij vast? Wat heeft hij al geprobeerd? Wat geeft hem rust? Die informatie is goud waard. De behandeling zelf vindt plaats in een rustige, veilige omgeving waar je hond zichzelf mag zijn, zonder verwachtingen of druk.

Ik combineer jarenlange ervaring in de zorg met een specialisatie in dierentherapie. Mijn intuïtie speelt daarin een rol, maar altijd gegrond in kennis en methode. Ik werk met wat ik zie, voel en meet, en pas dat aan op wat jouw hond op dat moment nodig heeft. Geen standaardprotocol, maar een levend plan. Bekijk mijn volledige aanbod voor honden om te zien welke behandelingen ik inzet.

Wat je kunt verwachten van een consult

Je gaat naar huis met een plan dat bij jouw hond past. Niet een lijst van tien dingen die overweldigend aanvoelen, maar concrete, haalbare stappen die je direct kunt toepassen. Denk aan een eenvoudige aanrakingstechniek voor spannende momenten, een advies over voeding of een specifiek Bach bloesemmengsel dat ik voor jullie heb uitgemeten. Praktisch, persoonlijk en afgestemd.

• Een intake op maat: we bespreken de volledige geschiedenis van je hond, inclusief gedrag, voeding en omgeving.
• Gerichte behandeling: shiatsu, acupressuur, massage of energetisch werk, afhankelijk van wat jouw hond nodig heeft.
• Thuisoefeningen: je krijgt altijd iets mee wat je zelf kunt doen om het effect te verlengen.
• Nazorg: ik denk met je mee, ook na de sessie.

Wil je weten of mijn aanpak bij jou en je hond past? Neem contact op en we plannen een eerste kennismaking. Zonder druk, gewoon een goed gesprek als begin van een mooier pad voor jullie samen.

Jouw hond verdient meer dan symptoombestrijding

Emoties bij honden zijn geen bijzaak. Ze vormen de kern van wie je hond is, hoe hij de wereld ervaart en hoe hij zich tot jou verhoudt. Wat je in dit artikel hebt gelezen, van de biologische basis van hondengevoelens tot de zachte methoden die het zenuwstelsel direct ondersteunen, is geen theorie. Het is een uitnodiging om anders te kijken.

Drie dingen om mee te nemen: leer de subtiele signalen van je hond lezen voordat spanning oploopt, weet dat emotionele stress zich vastzet in het lichaam en daar gericht losgemaakt kan worden, en besef dat een holistische aanpak altijd zoekt naar de diepere oorzaak in plaats van het zichtbare gedrag te onderdrukken.

Als gecertificeerd holistisch dierentherapeut werk ik met een persoonlijke aanpak die aansluit bij wat jouw hond op dat moment écht nodig heeft. Geen standaardprotocol, maar een plan op maat.

Een integrale visie is niet alleen waardevol voor emotioneel welzijn, maar ook voor fysieke aandoeningen; voor gespecialiseerde hulp bij huidproblemen via een combinatie van oosterse en westerse geneeskunde kun je bekijk 亞洲獸醫專科醫院.

Klaar om de volgende stap te zetten? Boek een holistisch consult voor je hond en ontdek samen wat er mogelijk is voor jullie beiden.

Veelgestelde vragen over emoties bij honden

Kunnen honden ook complexe emoties zoals schuldgevoel of jaloezie voelen?

Wetenschappers zijn het erover eens dat honden primaire emoties zoals angst, vreugde en verdriet duidelijk ervaren. Over complexe emoties zoals schuldgevoel is meer discussie. Wat eruitziet als schuldgevoel, is vaak een onderwerpingsgedrag als reactie op jouw lichaamstaal, niet op de herinnering aan een actie. Jaloezie lijkt dichter bij de werkelijkheid: onderzoek laat zien dat honden aandacht van hun eigenaar voor een ander actief proberen te herwinnen.

In de praktijk merk ik dat het minder uitmaakt hoe je de emotie noemt, en meer hoe je erop reageert. Een hond die krimpt als jij thuiskomt en de rommel ziet, heeft behoefte aan veiligheid, niet aan correctie.

Hoe herken ik het verschil tussen een blije hond en een overprikkelde hond?

Een blije hond beweegt soepel en vloeiend: zijn lichaam wiggelt, zijn ogen zijn zacht en zijn ademhaling is rustig. Een overprikkelde hond lijkt ook enthousiast, maar de signalen zijn scherper: stijve bewegingen, een hoge gefixeerde staart, hijgen zonder dat het warm is, en moeite om tot rust te komen. Het verschil zit in de kwaliteit van de ontspanning, niet in de intensiteit van het gedrag.

Een goede test: bied je hond na een spannend moment een rustige ruimte aan. Een blije hond ontspant snel. Een overprikkelde hond blijft rondlopen, zoekt contact of kan zich niet neervlijen. Dat laatste is een signaal dat zijn zenuwstelsel nog niet heeft losgelaten.

Wat moet ik doen als mijn hond plotseling heel emotioneel reageert op andere honden?

Een plotselinge verandering in gedrag richting andere honden heeft altijd een oorzaak. Denk aan een negatieve ervaring die je misschien niet hebt gezien, een pijnlijke plek die aangeraakt werd tijdens contact, of een opgebouwde spanning die nu een uitlaatklep zoekt. Straf of corrigeren werkt averechts: het versterkt de negatieve associatie. Vergroot eerst de afstand tot andere honden zodat je hond weer onder zijn stressdrempel komt.

Daarna is het zinvol om verder te kijken dan het gedrag zelf. Is er iets veranderd in zijn omgeving, routine of gezondheid? Als de reactie aanhoudt, is een holistische intake waardevol om te onderzoeken of er een diepere emotionele of fysieke oorzaak meespeelt, waarbij deskundige gedragsbegeleiding van I Wuff You Dog Training een essentieel onderdeel van de oplossing kan zijn.

Is massage wel veilig voor een hond die heel erg bang of onzeker is?

Ja, maar alleen als je de aanpak aanpast aan wat de hond op dat moment toelaat. Begin nooit met massage als je hond actief probeert te ontsnappen of bevriest. Dat zou de spanning juist vergroten. Start met rustige aanwezigheid: ga naast hem zitten zonder hem aan te raken, en laat hem het tempo bepalen. Een hand die gewoon aanwezig is zonder druk, is al een vorm van therapeutisch contact.

Zodra je hond de aanraking toelaat, werk dan zacht en langzaam op neutrale plekken zoals de schouder of de flank. Vermijd het hoofd en de poten in het begin. Als je twijfelt over de juiste aanpak voor een angstige of onzekere hond, is begeleiding door een holistisch dierentherapeut een veilige eerste stap.

Hoe lang duurt het voordat ik resultaat zie van een holistische behandeling?

Dat verschilt per hond en per situatie. Sommige honden laten al tijdens de eerste sessie een zichtbare verschuiving zien: diepere ademhaling, ontspanning in de spieren of een rustiger blik. Bij honden met langdurige stress of trauma vraagt het lichaam meer tijd om patronen los te laten. Reken bij chronische problematiek op meerdere sessies verspreid over weken, waarbij elke behandeling voortbouwt op de vorige.

Wat ik eigenaren altijd meegee: resultaat is niet alleen zichtbaar tijdens een sessie. Let thuis op kleine veranderingen, zoals je hond die sneller tot rust komt na een prikkel, minder snel reageert of dieper slaapt. Die subtiele verschuivingen zijn vaak de eerste tekenen dat er iets beweegt.

Kan ik zelf leren om de emoties van mijn hond te ondersteunen met massage?

Absoluut. Als eigenaar ben jij degene die je hond het beste kent en het meest bij hem is. Dat maakt jou bij uitstek geschikt om aanraking als dagelijks rustmoment in te zetten. Je hoeft geen therapeut te zijn om effect te hebben: een rustige hand op de schouder, een langzame streling langs de flanken of licht drukken op een kalmerend acupressuurpunt zijn allemaal toegankelijke technieken.

Wil je dit gestructureerd leren? Ik bied begeleiding aan eigenaren die zelf actief willen bijdragen aan het emotionele welzijn van hun hond. Zo leer je niet alleen de techniek, maar ook hoe je de signalen van je hond leest terwijl je werkt. Neem contact op voor meer informatie over de mogelijkheden.

Het volgen van een gestructureerde opleiding biedt zekerheid en vertrouwen, een principe dat ook geldt voor wie veilig het water op wil en zijn stuurbrevet wenst te behalen via Vaarschool.be.

Werken Bach bloesems echt voor alle honden met emotionele problemen?

Bach bloesems zijn geen universele oplossing, en ik gebruik ze nooit als enige aanpak. Ze werken fijnmazig en zijn sterk afhankelijk van de juiste keuze per hond en per situatie. Een bloesem die bij de ene hond goed aansluit, heeft bij een andere hond weinig effect, simpelweg omdat de emotionele toestand verschilt. Daarom meet ik met de biotensor uit welk middel op dat moment het beste aansluit bij wat jouw hond nodig heeft.

Wat ik wel kan zeggen: als onderdeel van een bredere aanpak, naast aanraking, omgevingsaanpassingen en eventueel andere natuurlijke middelen, kunnen Bach bloesems een waardevolle bijdrage leveren aan emotionele balans. Ze zijn zacht, veilig en bijzonder geschikt als aanvulling bij honden die gevoelig zijn voor subtiele ondersteuning.

Wat is de rol van de eigenaar bij de emotionele balans van de hond?

Jouw rol is groter dan je misschien denkt. Honden zijn sociale dieren die voortdurend afstemmen op de energie en het gedrag van de mensen om hen heen. Een eigenaar die chronisch gespannen is, geeft onbewust prikkels af die het zenuwstelsel van de hond activeren. Dat is geen verwijt, maar een gegeven dat je kunt gebruiken. Werken aan jouw eigen rust heeft direct effect op die van je hond.

Concreet betekent dit: let op jouw ademhaling als je hond spannend gedrag vertoont, vermijd gespannen aanraking, en oefen met kalm en voorspelbaar reageren. De emoties bij honden worden mede gevormd door de relatie met jou. Juist daarin ligt ook jouw grootste kracht als begeleider van jouw hond.

Article by

Jolanda – Via Nova Natura

paard en hond natuurlijk gezond